Redakcja o 10:30, 24 paź 2013

2013-10-24T10:30:29Z

Olesia: Utworzył nową stronę „Przejdź do Karta lub Spisy treści 2013
okładka numeru
76/2013 Do num...”

2013-10-24T07:22:00Z

Utworzył nową stronę „Przejdź do Karta lub Spisy treści 2013<br /> okładka numeru<br /> 76/2013 Do num...”

Nowa strona

Przejdź do [[Karta]] lub [[:Kategoria:Spisy treści 2013|Spisy treści 2013]]<br />

[[Image:Karta_76_2013.jpg|thumb|160px|okładka numeru<br /> 76/2013]]

Do numeru została dołączona płyta "Indeks Represjonowanych. Baza danych ofiar represji sowieckich 1939-45", na której znajduje się 184.257 biogramów Polaków i obywateli II Rzeczpospolitej innych narodowości, represjonowanych przez ZSRR. Dane te pochodzą z tomów serii "Indeks Represjonowanych", wydawanej od 1995 roku przez Ośrodek KARTA.

'''Katyń. Koniec nadziei'''

Po 17 września 1939 tysiące żołnierzy i oficerów Wojska Polskiego zostało wziętych do niewoli przez Sowietów – część z nich znalazła się w obozach specjalnych NKWD. Przez taki obóz w Kozielsku przeszło w sumie około 6 tysięcy Polaków. Wśród jeńców przeważali oficerowie rezerwy: urzędnicy, nauczyciele, inżynierowie, lekarze – elita społeczeństwa, która stanowiła potencjalnie największą przeszkodę na drodze do zsowietyzowania podbitej Polski.

Pierwsi jeńcy trafili do Kozielska 2 listopada 1939, pierwszy transport śmierci wyruszył z obozu do Lasu Katyńskiego pod Smoleńskiem 3 kwietnia 1940. Tuż przed egzekucją Sowieci zabierali jeńcom jedynie ocalone dotąd kosztowności, nie zważając – pewni bezkarności swojego czynu – na luźne notatki, kalendarzyki, dokumenty czy listy. Te odkopano wraz z ciałami podczas ekshumacji w 1943 roku, po odkryciu zbrodni przez Niemców. Utworzyły one zbiór opracowany jeszcze w czasie wojny przez krakowski zespół pod kierunkiem dr. Jana Robla. Wybór z tych wydobytych z ziemi katyńskiej zapisów przedstawiamy w formie zbiorowego dziennika.

Do tekstu zostały dołączone biogramy autorów oraz tekst Tomasza Dziedzica o historii dokumentów z Archiwum Robla.

'''Dziecko patriotyczne'''

„''Dzisiaj zacząłem pisać coś w rodzaju pamiętnika''. ''Podobno czynność ta'' – ''w dzisiejszych czasach'' – ''nie należy do najbezpieczniejszych''.'' Za jedno zbędne słowo odpokutować może nie tylko autor''. ''Dlaczego więc piszę''? ''Powiedzmy'', ''że przez przekorę'' – ''mam przecież dopiero siedemnaście lat''. ''W tym wieku podobno wolno być przekornym''.”

(Dębno Lubuskie, 26 października 1947)

Wspomnienia Zbigniewa Lubienieckiego – który już jako dziewięciolatek wziął do ręki broń, by zabić – powstawały na podstawie wcześniejszych notatek robionych na bieżąco dwa lata po zakończeniu wojny. Dotknęła ona boleśnie całą jego najbliższą rodzinę. Ojciec Autora, Michał Lubieniecki, był komendantem placówki Straży Granicznej w Leśnicy Pienińskiej. Podczas kampanii wrześniowej trafił do niewoli sowieckiej, został zabity w 1940 roku.

Zbigniew Lubieniecki, po dramatycznej wędrówce wraz z matką i trzema siostrami we wrześniu–październiku 1939 z Pienin na Wileńszczyznę, został deportowany w 1940 roku do obwodu archangielskiego.

'''Odmowa'''

Przedstawiamy historię córki zarządcy majątku na Wołyniu, który w grudniu 1939 został aresztowany przez Sowietów i zamordowany. Jego rodzinę zaś deportowano 12/13 kwietnia 1940 do Kazachstanu. W 1943 roku Irena Nieciengiewicz trafiła do łagru w wyniku szeroko zakrojonej akcji władz Związku Radzieckiego, które chciały zmusić polskich obywateli do przyjęcia obywatelstwa sowieckiego – co mogło oznaczać pozostanie w ZSRR na zawsze.

'''Okruchy systemu'''

Wiktor Eugeniusz Nowakowski – przedwojenny działacz niepodległościowy, harcerski, od 1938 roku starosta w Łasku, w czasie II wojny światowej członek do Delegatury Rządu na miasto Warszawę, uczestnik powstania warszawskiego – pisanie dzienników rozpoczynał kilkakrotnie, ale zachowały się jedynie jego zapisy z lat 1951–68.

Po wojnie Autorem interesowała się bezpieka, był wielokrotnie przesłuchiwany, lecz nie aresztowano go – jako jedyny przedwojenny starosta pozostał na wolności, prawdopodobnie ze względu na inwalidztwo. Nie przeszkadzało mu ono w intensywnej działalności społecznej i ożywionym życiu towarzyskim, między innymi w środowisku artystycznym.

W dzienniku opisywał swoją pracę, czas wolny spędzany ze znajomymi przy kawiarnianym stoliku czy w teatrach, zamieszczał recenzje artykułów prasowych, książek, filmów. Dużo miejsca poświęcał na ocenę sytuacji politycznej, wspominając przy tym II Rzeczpospolitą i porównując nowe ze starym.

'''Minimum słów'''

W drugiej połowie lat 50. ogniskami twórczej wolności często były nieoficjalne i półoficjalne przestrzenie. W mieszkaniach i pracowniach artystów prezentowano dzieła, jednak przede wszystkim toczono dyskusje, które dawały impuls do ich tworzenia. Dziedziny sztuki przenikały się – plastyka wpływała na teatr, poezja na muzykę... Efekty tej twórczości, często hermetycznej, zwykle docierały do wąskiego kręgu. Pozbawiona finansowego i instytucjonalnego zaplecza ze strony państwa, wyrastała z energii silnych osobowości. Miron Białoszewski w Warszawie i Tadeusz Kantor w Krakowie tworzyli awangardowe teatry, Marian Bogusz prowadził najważniejszą dla niezależnej plastyki Galerię Krzywe Koło, Leopold Tyrmand przyczynił się do zaistnienia w przestrzeni publicznej jazzu. Do tego kręgu należała wybitna fotografka Irena Jarosińska – brała udział w dyskusjach i wystawach, udostępniała swoją pracownię artystom do prezentacji ich sztuki, wreszcie – utrwalała ten niezależny świat na swoich fotografiach.

Prezentujemy wybór fotografii, które znajdą się w albumie Jarosińska: pismo obrazkowe. W listopadzie 2013, nakładem Ośrodka KARTA, po raz pierwszy ukaże się tak obszerna prezentacja spuścizny, znajdującej się w naszym Archiwum Fotografii. Teksty towarzyszące zdjęciom wybrała Agnieszka Dębska.

[[:Kategoria:Spisy treści 2013]]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 Przejdź do [[Karta]] lub [[:Kategoria:Spisy treści 2013|Spisy treści 2013]]<br />
+---
-−
 [[Image:Karta_76_2013.jpg|thumb|160px|okładka numeru<br /> 76/2013]]
@@ Linia 43: / Linia 42: @@
 Prezentujemy wybór fotografii, które znajdą się w albumie Jarosińska: pismo obrazkowe. W listopadzie 2013, nakładem Ośrodka KARTA, po raz pierwszy ukaże się tak obszerna prezentacja spuścizny, znajdującej się w naszym Archiwum Fotografii. Teksty towarzyszące zdjęciom wybrała Agnieszka Dębska.
-[[:Kategoria:Spisy treści 2013]]
+[[Kategoria: Spisy treści 2013]]

Karta 76 (2013) - Historia wersji

Redakcja o 10:30, 24 paź 2013

Olesia: Utworzył nową stronę „Przejdź do Karta lub Spisy treści 2013 okładka numeru 76/2013 Do num...”

Olesia: Utworzył nową stronę „Przejdź do Karta lub Spisy treści 2013
okładka numeru
76/2013 Do num...”